सुन चाँदी होइन, यो देशमा गाईमा जनताले लगानी गरिरहेका छन् । गाईवस्तुको बिक्री यस्तो छ

जनावरहरूमा लगानी गर्नुहोस्: जिम्बावे आजकल आर्थिक संकटबाट गुज्रिरहेको छ। यस दक्षिण अफ्रिकी देशमा मुद्रास्फीति चरम सीमामा छ। तथ्यांकलाई मान्ने हो भने, यहाँको मुद्रास्फीति जुनमा १९२ प्रतिशत पुगेको थियो, जुन सबैभन्दा उच्च हो । यसको एउटा कारण युक्रेन र रुस युद्ध पनि हो । द्वन्द्वका कारण घरेलु आवश्यकताको मूल्य आकाशिएको छ । रिपोर्टका अनुसार बैंकमा लगानी गर्ने व्यक्तिले दुई दशकमा निक्षेप गुमाएका छन् । यस्तो अवस्थामा जनतासँग लगानीका लागि धेरै विकल्प छैनन् । यहाँ बैंकहरुको अवस्था पनि नाजुक भएको छ ।
यस्तो अवस्थामा जनता सुरक्षित लगानीको अवसर खोजिरहेका छन् । जिम्बाब्वेको यो अवस्था रातारात भएको होइन । विगत दुई दशकदेखि यहाँ मुद्रास्फीतिमा ठूलो अन्तर छ । अहिले देशको मुद्रामाथिको जनताको विश्वास समाप्त भएको छ । यस्तो भत्किएको देशमा, मानिसहरू आफ्नो पैसा सुरक्षित भएको ठाउँमा लगानी गर्न चाहन्छन्।
गाई किन्न मानिसहरुको भीड लागेको छ
सिल्भरबैंक सम्पत्ति प्रबन्धकका सीईओ टेड एडवर्ड्सलाई उद्धृत गर्दै ड्युचे वेलेले आफ्नो रिपोर्टमा जिम्बाब्वेको बिग्रिएको अवस्थाको बीचमा मानिसहरूले गाईवस्तुमा लगानी गरिरहेका छन् भनी बताए। वास्तवमा गाई लगानीको लागि सुरक्षित विकल्प हो। उनको कम्पनी गाईवस्तुमा आधारित इकाई ट्रस्ट हो। केही सम्पत्ति व्यवस्थापन कम्पनीहरूले गाईवस्तुमा लगानी गरेर पैसा कमाउने परम्परागत तरिका अपनाएको उनी बताउँछन् । उदाहरणका लागि, एडवर्ड्स कम्पनीले मुम्बई मारी नामक एकाइ ट्रस्ट इन्भेष्टमेन्ट कोष सिर्जना गरेको छ। मानिसहरूले स्थानीय मुद्रा प्रयोग गरेर यसमा लगानी गर्न सक्छन्। अहिलेको मुद्रास्फीतिको युगमा गाईमा लगानी गर्नु जनताका लागि लाभदायक सावित भएको उनको भनाइ छ । पछिल्ला केही वर्षयता गाईवस्तुमा गरिएको लगानीले मुद्रास्फीतिको झट्कालाई पनि सहेको छ ।
जनावरहरूले ‘रुचि’ पाउँछन्
तपाईलाई भनौं कि जिम्बाब्वेको ठूलो जनसंख्या गाईवस्तु पालनमा निर्भर छ। त्यसैले यो उनीहरूको निक्षेप पनि हो। त्यहाँका कृषकहरू गाईवस्तुमा लगानी गर्दा आफूहरूका लागि घाटाको सम्झौता नहुने विश्वास गर्छन्। गाईवस्तुबाट दूध, गोबर आदि मात्रै होइन, मूल्य बढेपछि बेच्ने विकल्प पनि छ । मुद्रास्फीतिको समयमा पनि गाईवस्तुले आफ्नो मूल्य कायम राख्छन्। साथै, प्रजनन पछि मात्र गाईवस्तुको मूल्य बढ्छ। अर्थात् हरेक वर्ष औसतमा एउटा बाछो जन्मन्छ । जसको ब्याज समान हो ।
सुन र चाँदी भन्दा राम्रो विकल्प
सुन चाँदीको सट्टा गाईवस्तुमा लगानी गर्नु राम्रो विकल्प भएको किसानहरुको विश्वास छ । कारण गाईवस्तुको मूल्यमा खासै असर नपर्ने, दूध र गोबरले पनि आम्दानी गरिरहनुका साथै बाछो र गोरुलाई पनि ब्याजमा दिने गरेका छन् । खाद्य तथा कृषि संगठनका अनुसार जिम्बाब्वेको कुल गार्हस्थ उत्पादनको ३५ देखि ३८ प्रतिशत गाईवस्तुले ओगटेको छ।

