श्रीलंकामा चीनको जासुसी जहाज : श्रीलंका सरकारले भारतको कुरा नसुन्दै चीनको जासुसी जहाजलाई आफ्नो बन्दरगाहमा आउन अनुमति दिएको छ । भारतले यो चिनियाँ जहाजको सुरक्षासँग सम्बन्धित चिन्ता व्यक्त गरेको थियो। चीनको ‘युआन वाङ ५’ नामक जहाज ब्यालेस्टिक मिसाइल र स्याटेलाइटले सुसज्जित छ । श्रीलंकाले अगस्ट १६ मा चीनको हाइटेक जहाज हम्बनटोटाको दक्षिणी बन्दरगाहमा आउन अनुमति दिएको छ ।

भारतले आपत्ति जनाएको थियो

आधिकारिक स्रोतका अनुसार ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र र भूउपग्रह पत्ता लगाउन सक्षम ‘युआन वाङ ५’ नामको जहाज यसअघि बिहीबार आइपुग्ने र अगस्ट १७ सम्ममा श्रीलंकाको बन्दरगाहमा रोकिने योजना थियो। तर, भारतले सुरक्षा चिन्ता व्यक्त गरेपछि श्रीलंकाको विदेश मन्त्रालयले गत हप्ता चिनियाँ दूतावासलाई जहाजको आगमन स्थगित गर्न अनुरोध गरेको थियो। फेरि बिहीबार पनि तोकिएअनुसार जहाज आइपुगेन ।

प्रतिपक्षले सरकारमाथि गम्भीर आरोप लगाएको छ

स्रोतका अनुसार सरकारले अन्ततः यो जहाजलाई बन्दरगाहमा आउन अनुमति दिएको हो । उनका अनुसार यो जहाज भदौ १६ गते आइपुग्छ र भदौ २२ गतेसम्म बन्दरगाहमा रहनेछ । जहाज हाल हम्बनटोटाको 600 समुद्री माइल पूर्वमा थप यात्राको लागि स्वीकृति पर्खिरहेको छ। यसैबीच, यो प्रकरणले श्रीलंकामा ठूलो विवाद सिर्जना गरेको छ। विपक्षीले सरकारले यो विषयलाई राम्ररी सम्बोधन नगरेको आरोप लगाएका छन् । दक्षिणमा गहिरो समुन्द्रमा अवस्थित हम्बनटोटा बन्दरगाह आफ्नो स्थानका लागि रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिन्छ । यो बन्दरगाह धेरैजसो चिनियाँ ऋणमा विकसित भएको हो । भारतले आफ्नो सुरक्षा र आर्थिक हितलाई असर गर्ने कुनै पनि घटनाक्रमलाई हेरिरहेको बताएको छ।

यो कुरा परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ

गत महिना नयाँ दिल्लीमा, परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता अरिन्दम बागचीले चिनियाँ जहाजको प्रस्तावित भ्रमणको बारेमा सोध्दा भने, “हामी यस जहाजको अगस्टमा हम्बनटोटा बन्दरगाहको प्रस्तावित भ्रमणको खबरबाट सचेत छौं।” भारतको सुरक्षा र आर्थिक हितमा असर पार्ने कुनै पनि घटनाक्रममा सरकारले निकै सावधानीपूर्वक नजर राख्छ। सरकारले ती हितहरूको रक्षा गर्न आवश्यक सबै कदम चाल्छ।

श्रीलंकाले यसअघि पनि यस्तो गल्ती गरिसकेको छ

भारतले परम्परागत रूपमा हिन्द महासागरमा चिनियाँ सैन्य जहाजहरूप्रति कडा दृष्टिकोण राख्दै आएको छ र श्रीलंकाको कुनै पनि भ्रमणको विरोध गरेको छ। सन् २०१४ मा श्रीलंकाले आणविक क्षमता भएको चिनियाँ पनडुब्बीलाई आफ्नो बन्दरगाहमा प्रवेश गर्न अनुमति दिएपछि भारत र श्रीलंकाबीचको सम्बन्धमा तनाव उत्पन्न भएको थियो। सोमबार, चीनको विदेश मन्त्रालयले तथाकथित “सुरक्षा चिन्ता” लाई उद्धृत गर्दै केही देशहरूले श्रीलंकालाई दबाब दिन “पूर्ण रूपमा अनुचित” भएको बताए। भारतले शुक्रबार चीनको “आपत्ति” लाई अस्वीकार गर्‍यो कि उसले चिनियाँ जासूस जहाजको निर्धारित भ्रमणको बिरूद्ध श्रीलंकालाई दबाब दिएको थियो, तर उसले आफ्नो सुरक्षा चिन्तालाई ध्यानमा राखेर निर्णय लिने बताएको छ।