चीन ताइवान तनाव: चीनको सबै सुझावका बाबजुद अमेरिकी संसदकी सभामुख न्यान्सी पेलोसीले ताइवानको भ्रमण गरेकी छन्। १९ घण्टासम्म पेलोसीले ताइवानका राष्ट्रपति र त्यहाँका अधिकारीहरूसँग भेट गरिरहेकी थिइन् र जबसम्म यो भेट जारी रह्यो, चीन चिसो हुँदै गयो । पेलोसीको भ्रमण, धम्कीको बीचमा, अमेरिकाले चीनको चेतावनीलाई वास्ता नगरेकोमा युद्धमा हुमिनु नै चीन आक्रोशमा छ भन्ने प्रमाण हो। पेलोसीले ताइवानलाई अमेरिका उनीहरूको साथमा रहेको आश्वासन दिए। पेलोसीको भ्रमणबाट निरआक्रोशित  चीनले ताइवानका धेरै ठाउँमा आफ्ना लडाकु विमान र युद्धपोत तैनाथ गरेको छ।

सारा संसार स्तब्ध हुनेछ

भारतमा ७० करोडभन्दा बढी मानिसले मोबाइल प्रयोग गर्छन्। २० करोडभन्दा बढी मानिसले ल्यापटप र कार प्रयोग गर्छन् तर के   यदि यो युद्ध भयो भने मोबाइल, ल्यापटप, अटोमोबाइलमा संकट गहिरिनेछ । विश्वभरका हजारौं कम्पनीहरू बन्द हुने कगारमा हुनेछन्। सयौं कम्पनीहरूले अर्बौं गुमाउनेछन्। वास्तवमा, इलेक्ट्रोनिक उपकरणमा प्रयोग हुने चिप वा सेमीकन्डक्टर ताइवानमा बनाइन्छ। विश्वको अर्धचालकबाट हुने कुल आम्दानीको ५४ प्रतिशत ताइवानी कम्पनीको हुन्छ र यदि ताइवानमा उत्पादन रोकियो भने सारा विश्व चकित हुनेछ। 

ताइवान अर्धचालकहरूको सन्दर्भमा विश्वको कारखाना हो

चीन भूगोलको हिसाबले विश्वको सबैभन्दा ठूलो देश हो र ताइवान संसारको सबैभन्दा सानो देशहरूमा गनिन्छ। अर्थतन्त्रका हिसाबले दुई देशको तुलना कतै पनि टिक्दैन, तर पनि यी दुई देशबीच युद्धको खतरा देखिन थालेपछि विश्व नै अर्कै तनावमा छ । अटोदेखि स्मार्टफोन उद्योगलाई चिप अभावले समस्यामा पारेको छ । स्थिति बिग्रियो भने ताइवानमा संकट गहिरो हुनेछ, किनकि यो सानो देश अर्धचालकको हिसाबले विश्वको कारखाना हो।

इलेक्ट्रोनिक्स सामान महँगो हुने भएको छ

न्यान्सीको भ्रमणपछि उत्पन्न भएको अवस्था, त्यही अवस्था रहिरह्यो र ताइवानमा आक्रमण भयो भने इलेक्ट्रोनिक्स, कम्प्युटर, स्मार्टफोन, कारको मूल्य बढ्ने निश्चित छ । विद्युतीय सामान बजारबाट हराउन सक्छ। जब कोरोना महामारीको बेला ताइवानसँगको आपूर्ति शृङ्खला टुटेको थियो, विश्वले ताइवान बजारमा नआउनुको अर्थ के हो भन्ने बुझेको थियो ।

धेरै ठूला कम्पनीहरूले ताइवानबाट अर्धचालकहरू किन्छन्

विश्वमा अर्धचालकबाट हुने कुल आम्दानीको ५४ प्रतिशत ताइवानी कम्पनीहरूले ओगटेका छन्। यसमा सबैभन्दा ठूलो योगदान ताइवानी कम्पनी TSMC ले गरेको थियो। TSMC अझै पनि विश्वको सबैभन्दा ठूलो अर्धचालक कम्पनी हो। एप्पल, क्वालकम, एनभिडिया, माइक्रोसफ्ट, सोनी, आसुस, यामाहा, पानासोनिक जस्ता ठूला कम्पनीहरू यसका ग्राहक हुन्।ताइवान सेमीकन्डक्टर म्यानुफ्याक्चरिङ कम्पनीले विश्वका उन्नत अर्धचालकहरूको ९२ प्रतिशत उत्पादन गर्छ।

सेमीकन्डक्टरको मामिलामा चीन ताईवानभन्दा धेरै पछाडि छ, अमेरिकाले सेमिकन्डक्टरको बजार बुझ्छ र चीनलाई पनि । त्यसैले यो सानो देशका लागि दुवै देश आमनेसामने छन् । यदि चीनले ताइवानमा आक्रमण गर्‍यो भने विश्वभरका लागि चिप बजार बन्द हुनेछ र मुद्रास्फीतिसँग संघर्ष गरिरहेको विश्वसामु नयाँ संकट खडा हुनेछ ।