ट्रम्पकाे १५ बुंदे ‘बोर्ड अफ पिस’काे प्रस्ताव नेतान्याहुले किन गरे अस्वीकार ?

एजेन्सी । इजरायलका प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले गाजामा हमासलाई निशस्त्रीकरण गर्ने नयाँ ‘बोर्ड अफ पिस’ को खाकालाई स्पष्ट रूपमा अस्वीकार गरेका भए तापनि, यो नै अन्तिम निर्णय हुने सम्भावना भने कम छ। ह्वाइट हाउस नेतान्याहुको अभिव्यक्तिबाट “विचलित नभएको” र यसलाई आगामी कडा प्रतिस्पर्धात्मक आम निर्वाचनअघिको चुनावी रणनीतिका रूपमा हेरिरहेको बताइएको छ। इजरायली पत्रकार बराक राभिडका अनुसार एक वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीले भनेका छन्, “हामी बिबीका राजनीतिक आवश्यकताहरू बुझ्छौँ।” (जहाँ ‘बिबी’ इजरायली नेताका लागि प्रयोग गरिने उपनाम हो)। “उनले हामीले भनेको काम गरिरहँदासम्म — विशेष गरी गाजामा आक्रमणहरू सीमित गर्ने सम्बन्धमा — हामीलाई यसमा कुनै आपत्ति छैन।” हालैका दिनहरूमा गाजामा इजरायलका आक्रमणहरूमा स्पष्ट विराम देखिएको छ — अमेरिका-समर्थित १५-बुँदे खाकामा हस्ताक्षर गर्दा हमासले यही माग राखेको थियो। त्यस्तै, इजरायल अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको गाजा शान्ति योजनालाई अगाडि बढाउन र अन्तर्राष्ट्रिय स्थिरता बल (International Stabilization Force – ISF) को तैनाथीका लागि तयार रहेको सङ्केत पनि मिलेको छ। यो बल अन्तर्राष्ट्रिय सेनाहरूबाट बन्नेछ, जसले यस क्षेत्रको सुरक्षाका लागि नयाँ प्यालेस्टिनी प्रहरी बलसँग मिलेर काम गर्ने छ। इजरायली सार्वजनिक रेडियो ‘कान न्युज’का अनुसार, पहिलो ISF आधार शिविरको निर्माण यसै महिनाको अन्त्यमा दक्षिणी गाजाको रफाहको भग्नावशेषमा सुरु हुने तालिका छ, जसले गर्दा अन्ततः पुनर्निर्माण कार्य सुरु हुन सक्नेछ। जुलाईमा, महिनाौँ लामो वार्ताहरू फलदायी नभएपछि ट्रम्पले गाजामा इजरायलको युद्ध अन्त्य गर्ने आफ्नो योजनाको कार्यान्वयनमा एक “महत्वपूर्ण उपलब्धि” भएको घोषणा गरे। आफ्नो ट्रुथ सोसल (Truth Social) प्लेटफर्ममा लेख्दै ट्रम्पले ‘बोर्ड अफ पिस’ (Board of Peace) ले गाजा क्षेत्रमा हमास र अन्य प्यालेस्टिनी सशस्त्र समूहहरूको पूर्ण निशस्त्रीकरणका लागि सहमति जुटाएको बताएका थिए। यो सम्झौता चरणबद्ध रूपमा अघि बढाउने तय गरिएको छ, जसमा सबै हतियारहरूलाई निष्कृय पारिनेछ र गाजामा नयाँ प्यालेस्टिनी प्रशासनद्वारा सुरक्षित राखिनेछ (जसले ‘बोर्ड अफ पिस’ लाई रिपोर्ट गर्छ) — र इजरायली सेनाहरूले हाल आफ्नो नियन्त्रणमा रहेको ६० प्रतिशतभन्दा बढी गाजा भूभागबाट पछि हट्नेछन्। वरिष्ठ हमास अधिकारीहरूले इजरायलको तर्फबाट पनि यसको समान पालना हुनुपर्ने सर्त राख्दै यो नयाँ खाकामा आफूहरू सहमत भएको पुष्टि गरेका थिए। यसलाई द्वन्द्व समाधानमा एक ठूलो सम्भावित महत्वपूर्ण फड्कोका रूपमा हेरिएको थियो। बेलायतले यसको स्वागत गर्यो भने युरोपेली सङ्घले यसलाई एक “महत्वपूर्ण कदम” भनेर प्रशंसा गर्यो। यद्यपि, एक हप्ताभन्दा बढी समयसम्म इजरायलले आफ्नो औपचारिक प्रतिक्रिया दिएन। एक इजरायली प्रवक्ताले यो मार्गचित्रले “इजरायलको अडानलाई प्रतिनिधित्व गर्दैन” मात्र भनेका थिए। सरकारका एक कट्टर दक्षिणपन्थी सदस्य इटामार बेन-गभिरले X मा यो सम्झौता “अस्वीकार्य” रहेको लेखे। त्यस्तै, मुख्यधारका इजरायली विपक्षी राजनीतिज्ञहरूले पनि आशङ्काहरू व्यक्त गर्न थाले। उनीहरूले के सबै साना हतियारहरू निष्कृय पारिनेछन् वा छैनन् र योजनाको कार्यतालिका सही छ कि छैन भन्नेमा प्रश्न उठाए। आइतबार, नेतान्याहुले आफ्नो मन्त्रिपरिषद्लाई भने, “म यहाँ स्पष्ट पार्न चाहन्छु: इजरायलले यो १५-बुँदे दस्तावेजलाई स्वीकार गर्दैन।” उनले थपे: “हमास निशस्त्र नभएसम्म इजरायली रक्षा बल फिर्ता हुने छैन। र जब म हमासको निशस्त्रीकरण भन्छु, यसको अर्थ भारी हतियार, हल्का हतियार र सबै प्रकारका हतियार हुन्। हामी वास्तविक निशस्त्रीकरणको कुरा गरिरहेका छौँ, काल्पनिक निशस्त्रीकरणको होइन।”

